Eén bron

De historicus Jona Lendering heeft kritiek op mythicisten. Hij stelt o.a. dat ze de wonderverhalen als basis gebruiken om te stellen dat Jezus niet heeft bestaan. Dat is onzin en als Lendering wetenschappelijk zorgvuldig zou handelen zou hij zoiets niet kunnen stellen. Vollbehr zegt dan ook: “Uiteraard kan men in de geschiedkunde geen wonderverhalen serieus nemen.  Iedereen weet dat je daaruit niet kunt concluderen dat er nooit een persoon heeft bestaan waarover verhaald wordt.” Lendering noemt verder dat elkaar tegensprekende bronnen onbetrouwbaar zijn en dat dit een punt is dat de mythicisten inbrengen. Maar, zo stelt Vollbehr: “Waar het om gaat is dat Bruno Bauer als eerste inzag dat er maar één bron is.  Namelijk het evangelie van Marcus. Matthäus en Lucas zijn expansies daarvan zijn,  dus afhankelijk van Marcus.” Johannes is evident niet historisch. Een andere pijler waarop de zienswijze van Bauer staat is dat Marcus (en ook de andere evangeliën) niet putten uit een mondelinge overlevering, maar duidelijk literaire creaties zijn.” Typerend voor Lendering  is ook zijn onzorgvuldigheid als hij mythicisten aanwrijft dat zij zeggen “dat  Jezus  vooral in christelijke bronnen wordt genoemd. ”  Als Lendering dit zegt haalt hij stiekem (of is hij opnieuw wetenschappelijk roekeloos?)  een punt binnen, namelijk dat de historische Jezus niet alleen in christelijke bronnen wordt genoemd maar ook daarbuiten. Beste Jona Lendering, de historische  Jezus komt nergens in christelijke bronnen voor. Alleen in de evangeliën (waarvan we zojuist hebben gezien dat twee daarvan afhangen van Marcus). Het kan niet vaak genoeg worden gezegd: er is maar één bron voor de historische  Jezus.  Buiten de bijbel is er ook niets, meneer Lendering, dus suggereer niet dat dit wel het geval is. En als u meent dat er wel buiten-Bijbelse bronnen zijn: noem ze!  En neem mijn boek erbij, want al die buiten-Bijbelse bronnen bespreek ik gedetailleerd in een hoofdstuk, waarin ik aangeef waarom ze helemaal niets bewijzen over een historische  Jezus.                                                                                                                Vollbehr zegt: enkel het laatste argument van de mythicisten dat Lendering noemt snijdt hout. Dat is dat Jezus’ daden lijken op die van de heidense goden. Dit geeft Lendering toe! Maar alsof dat niet uiterst belangrijk is roept hij Jezus doodleuk uit tot historische persoon.  Uit de hoek  van Lendering kwamen, zo zegt Vollbehr, ook beweringen als: ‘mythicisten weten onvoldoende van de klassieke oudheid en zijn niet goed geïnformeerd over deze materie.’ Het beeld dat hij schetst is dat de ontkenners van de historische  Jezus  een groepje charlatans is, die weinig benul hebben van methodologie en historiografie en geen toegang hebben tot recente publicaties.

Vollbehr merkt op: ‘De dissident die afwijkt van het heersende paradigma ‘Jezus is historisch’ tekent zijn eigen vonnis.  De geschiedenis maakte korte metten met afvalligen die dit niet onderschreven. In de context van het blog van Jona Lendering duikt een vage contour op hoe gevoelig deze materie is. Om het beeld enigszins te ontkrachten dat het mensen zijn die niet goed zijn ingevoerd ga ik er een paar uitlichten.”

“Agnosticisme rond het standpunt Jezus historisch/buiten historisch kent zijn proponenten. In willekeurige volgorde: Richard Carrier – Doctor specialisatie klassieke oudheid. Arthur Droge – Hoogleraar vroege christendom. Kurt Noll- Universitair hoofddocent religieuze studies. Thomas Brodie – Docent theologie en directeur onderzoekscentrum theologische studies
Thomas Thompson- Hoogleraar theologie. Robert Price – gepromoveerd nieuw testamenticus . In de literatuur kom je nog meer namen tegen van personen met een universitaire graad in verwante- en aanverwante studies.”

Voor mezelf is het prettig om dit rijtje gezaghebbende geleerden op een rijtje te krijgen. Kort voordat ik mijn boek aan een uitgever aanbood twijfelde ik of ik het wel moest doen. Juist omdat  duidelijk was dat het volkomen afweek van wat als serieuze theologie wordt beschouwd.  Ik ben al mijn argumenten nog eens langs gegaan en heb het toen toch maar aangedurfd. Als de argumenten deugen, waarom niet? ging er door mij heen. En als ze achteraf toch ondeugdelijk blijken te zijn? Pijnlijk, maar goed, dan is het niet anders. Zeg maar wat er niet klopt en ik zal het in het openbaar erkennen. En, wat is er tot nu toe gebeurd? Veel heisa en hoon in de lijn zoals Vollbehr beschrijft, maar geen inhoudelijk weerlegging. Alleen maar wetenschap van het niveau: “Jezus heeft bestaan omdat ik het zeg.”  Wetenschap van het niveau Jona Lendering. Tot slot een anekdote. Ik kreeg veel mails in die dagen, meestal harten onder de riem.  Maar ook wel eens vermanend. Zoals van een theoloog die aangaf dat ik mij zou moeten baseren op serieuze geleerden. Ik antwoordde: wat denkt u van Richard Carrier? Lees iets van hem en geef mij aan waarom hij er naast zit. Dat was de geadresseerde niet van plan, liet hij mij weten.